İlim-Cehalet
Sakın câhillerden olma!
Câhillerden yüz çevir!
اِنّ۪ٓي اَعِظُكَ اَنْ تَكُونَ مِنَ الْجَاهِل۪ينَ
Muhakkak ki ben seni )Nûh As( câhillerden
olmaktan sakındırırım!
Hûd )As(Sûresi 46.Âyet
فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْجَاهِلٖينَ
Sakın câhillerden olma!
En‘âm Sûresi 35. Âyet
وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ يَجْهَلُونَ
Fakat onların çoğu câhillik ederler.
En'âm Sûresi 111.Âyet
خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَاَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِل۪ينَ
(Ey Habîbim!)
Af (ve kolaylık) yolunu tut;
iyiliği emret ve câhillerden yüz çevir!
A‘râf Sûresi, 199.Âyet
(biz) câhilleri (arkadaş edinmek) istemeyiz
Ondan yüz çevirirler
وَاِذَا سَمِعُوا اللَّغْوَ اَعْرَضُوا عَنْهُ
Boş söz işittikleri zaman ise,
ondan yüz çevirirler ve:
وَقَالُوا لَـنَٓا اَعْمَالُنَا وَلَكُمْ اَعْمَالُكُمْۘ
“Bizim amellerimiz bize,
sizin amelleriniz de sizedir;
سَلَامٌ عَلَيْكُمْۘ
size selâm olsun;
لَا نَبْتَغِي الْجَاهِل۪ينَ
(biz) câhilleri (arkadaş edinmek) istemeyiz” derler.
Kasas Sûresi,55.Âyet
Câhillerden olmaktan Allah’a sığınırım
وَاِذْ قَالَ مُوسٰى لِقَوْمِهٖٓ
اِنَّ اللّٰهَ يَاْمُرُكُمْ اَنْ تَذْبَحُوا بَقَرَةًۜ
Yine bir zaman Mûsâ, kavmine:
“Şübhe yok ki Allah, size bir bakara
(bir sığır) kesmenizi emrediyor!” demişti.
قَالُٓوا اَتَتَّخِذُنَا هُزُوًاۜ
(Onlar:)
“Bizi alaya mı alıyorsun?” dediler.
قَالَ اَعُوذُ بِاللّٰهِ اَنْ اَكُونَ مِنَ الْجَاهِلٖينَ
(Mûsâ:)
“(Ben) öyle câhillerden olmaktan
Allah’a sığınırım!” dedi.
Bakara Sûresi 67. Âyet
Câhiller onlara bir lâf attıkları zaman
وَعِبَادُ الرَّحْمٰنِ الَّذ۪ينَ يَمْشُونَ عَلَى الْاَرْضِ هَوْناً
وَاِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَاماً
Rahmân’ın kulları ise, öyle kimselerdir ki,
yeryüzünde tevâzû‘ (ve vakar) içinde yürürler;
câhiller onlara bir lâf attıkları zaman,
“Selâm (Allah selâmet versin)!” derler (geçerler).
وَالَّذ۪ينَ يَب۪يتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّداً وَقِيَاماً
Onlar ki, Rablerine secde eden kimseler olarak
ve kıyâma durarak gecelerler.
وَالَّذ۪ينَ يَقُولُونَ رَبَّـنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذَابَ جَهَنَّمَۗ
Ve onlar ki:
“Rabbimiz! Cehennem azâbını bizden uzaklaştır!
اِنَّ عَذَابَهَا كَانَ غَرَاماًۗ
Çünki onun azâbı devamlıdır” derler.
اِنَّهَا سَٓاءَتْ مُسْتَقَراًّ وَمُقَاماً
Gerçekten orası ne kötü bir karargâh
ve (ne kötü) bir ikāmetgâhtır!
Furkân Sûresi ,63-66.Âyet
Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?
قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذ۪ينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذ۪ينَ لَا يَعْلَمُونَۜ
De ki: “Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?
اِنَّمَا يَتَذَكَّرُ اُو۬لُوا الْاَلْبَابِ۟
Ancak (selîm) akıl sâhibleri ibret alır.”
Zümer Sûresi ,9.Âyet
Kesin bilgi sâhibi olmadan bir şeyin ardına düşme
وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِه۪ عِلْمٌۜ
Hakkında bilgi sâhibi olmadığın
bir şeyin ardına da düşme!
اِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤٰادَ كُلُّ اُو۬لٰٓئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْؤُ۫لاً
Çünki kulak, göz ve kalb,
bunların hepsi ondan mes’ûldür.
İsrâ Sûresi,36.Âyet
Bilmedikleri için yüz çeviriyorlar
بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَۙ الْحَقَّ فَهُمْ مُعْرِضُونَ
Hayır!
Onların çoğu hakkı bilmezler de
(onun için, haktan) yüz çeviricilerdir
Enbiyâ Sûresi 24. Âyet
İnsanları bilgisizce saptıranlar
وَاِنَّ كَثٖيرًا لَيُضِلُّونَ بِاَهْوَٓائِهِمْ بِغَيْرِ عِلْمٍۜ
Hiç şübhesiz birçokları, bilgisizce kendi (nefsî)
arzularıyla (insanları) açıkça saptırıyorlar.
اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِالْمُعْتَدٖينَ
Muhakkak ki haddi aşanları
gerçekten en iyi bilen ancak O Rabbindir
En‘âm Sûresi 119. Âyet
Câhiller kötülük yapar
O halde câhilliği ilimle gidermek lâzım.
ثُمَّ اِنَّ رَبَّكَ لِلَّذ۪ينَ عَمِلُوا السُّٓوءَ بِجَهَالَةٍ
ثُمَّ تَابُوا مِنْ بَعْدِ ذٰلِكَ وَاَصْلَحُٓواۙ
اِنَّ رَبَّكَ مِنْ بَعْدِهَا لَغَفُورٌ رَح۪يمٌ۟
Sonra şübhesiz Rabbin, cehâletle kötülük yapan;
sonra bunun ardından tevbe edip (hâllerini)
ıslâh edenler hakkında (affedicidir),
doğrusu Rabbin, bu (samîmi hâlleri)nden
sonra (onlar için) elbette Gafûr (çok bağışlayan)dır,
Rahîm (çok merhamet eden)dir.
Nahl Sûresi 119.Âyet
İlim, hikmeti ile öğrenilmeli
Peygamberlere Hikmet ve İlim Verdik
وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهُٓ اٰتَيْنَاهُ حُكْماً وَعِلْماًۜ
وَكَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِن۪ينَ
Nihâyet (Yûsuf’un) gücü kemâle erince,
(biz) ona hikmet ve ilim verdik.
وَكَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِن۪ينَ
İşte iyilik edenleri böyle mükâfâtlandırırız.
Yûsuf (As) Sûresi, 22.Âyet
وَلُوطًا اٰتَيْنَاهُ حُكْمًا وَعِلْمًا
Lût’a da hikmet ve ilim verdik;
Enbiyâ Sûresi,74.Âyet
وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهُ وَاسْتَوٰٓى اٰتَيْنَاهُ حُكْماً وَعِلْماًۜ
Nihâyet (Mûsâ’nın) gücü kemâle erip olgunlaşınca,
ona hikmet ve ilim verdik.
وَكَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِن۪ينَ
İşte iyilik edenleri böyle mükâfâtlandırırız.
Kasas Sûresi, 14.Âyet
Sırtında kitaplar taşıyan eşeğin misali
مَثَلُ الَّذٖينَ حُمِّلُوا التَّوْرٰيةَ
ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوهَا كَمَثَلِ الْحِمَارِ يَحْمِلُ اَسْفَارًاۜ
(Kendilerine)
Tevrât yükletilip de sonra onu taşımayan
(içindeki hükümlerle amel etmeyen)
kimselerin misâli, (sırtında) kitablar taşıyan
eşeğin misâli gibidir!
Cum‘a Sûresi 5. Âyet
Furkân-ı Hakîm / Akıl, İlim ve Hikmet · Marifet Petekleri