Arama

Başlık ve içerikte ara

İnsanın uzuvlarını Allah'a satması

7 dk

Vücudun, cismin, âzaların, malın ibâhadır

Ey insan ve ey nefsim, muhakkak bil ki:

Cenâb-ı Hakk'ın sana in'âm ettiği vücudun, cismin, âzaların, malın ve hayvânâtın ibâhadır, temlik değildir.

Yani, istifaden için kendi mülkünü senin eline vermiş, istifade et diye ibâha etmiş. Senin gibi, idare etmekten hakikaten âciz ve tedbirden cidden câhil bir şahsa temlik etmemiş.

Çünkü, mülk olarak verseydi, idaresini sana bırakmak lâzım gelirdi.

Acaba en kolay, en zahir ve daire-i ihtiyar ve şuurda dahil olan bir midenin idaresini yapamadığın halde, nasıl göz ve kulak gibi daire-i ihtiyar ve şuurun haricinde idare isteyen şeylere mâlik olabilirsin?

Madem sana verilen hayat ve hayatın levâzımatı temlik değil, ibâhadır.

Elbette ibâhanın düsturuyla hareket etmek lâzımdır.

Yani, nasıl bir zât, ziyafete misafirleri dâvet eder.

Onlara, meclis ziyafetindeki eşyadan ve ziyafetten istifadeyi ibâha ediyor, temlik etmiyor.

İbâha ve ziyafetin kaidesi ise, mihmandarın rızası dahilinde tasarruf etmektir. Öyleyse israf edemez, başkasına ikram edemez, sofradan kaldırıp başkasına sadaka veremez, dökemez, zâyi edemez. Eğer temlik olsaydı, yapabilirdi ve kendi arzusuyla hareket edebilirdi.

Aynen bunun gibi,

Cenâb-ı Hak sana ibâha suretinde verdiği hayatı intiharla hâtime çekemezsin, gözünü çıkaramazsın ve mânen gözü kör etmek demek olan gözü verenin rızası haricinde harama sarf edemezsin.

Ve hâkezâ,

kulağı ve dili ve bunlar gibi cihazâtı harama sarf etmekle mânen öldüremezsin. Ve eti yenilmeyen hayvanını lüzumsuz tâzip edip katledemezsin.

Ve hâkezâ,

bütün sana verilen nimetler, bu misafirhane-i dünyanın sahibi olan Mihmandar-ı Kerîm-i Zülcelâl'in kavânîn-i şeriatı dairesinde tasarruf etmek gerektir.

(RNK.BARLA LÂHİKASI)

İnsan,cihâzât-ı mâneviyesini nefsin hevesâtına sarf etse

İnsan, maddî ve mânevî herbir uzvunu

Allah'ın emrettiği yere sarf etmeli.

İnsanın mahiyetine,

kudretten ehemmiyetli cihazat

ve kaderden kıymetli programlar tevdi edilmiş.

Eğer insan, şu dar âlem-i arzîde, hayat-ı dünyeviye toprağı altında o cihâzât-ı mâneviyesini nefsin hevesâtına sarf etse; bozulan çekirdek gibi, bir cüz'î telezzüz için, kısa bir ömürde, dar bir yerde ve sıkıntılı bir halde çürüyüp tefessüh ederek, mes'uliyet-i mâneviyeyi bedbaht ruhuna yüklenecek, şu dünyadan göçüp gidecektir.

Eğer o istidat çekirdeğini İslâmiyet suyuyla, îmânın ziyasıyla, ubûdiyet toprağı altında terbiye ederek, evâmir-i Kur'âniye'yi imtisal edip cihâzât-ı mâneviyesini hakikî gayelerine tevcih etse;

elbette âlem-i misal ve berzahta dal ve budak verecek ve âlem-i âhiret ve Cennette hadsiz kemâlât ve nimetlere medar olacak bir şecere-i bâkiyenin ve bir hakikat-i daimenin cihâzâtına cami', kıymettar bir çekirdek ve revnakdâr bir makine ve bu şecere-i kâinatın mübarek ve münevver bir meyvesi olacaktır.

Evet, hakikî terakki ise, insana verilen kalb, sır, ruh, akıl, hattâ hayal ve sair kuvvelerin hayat-ı ebediyeye yüzlerini çevirerek, herbiri kendine lâyık hususî bir vazife-i ubûdiyetle meşgul olmaktadır.

Yoksa, ehl-i dalâletin terakki zannettikleri, hayat-ı dünyeviyenin bütün inceliklerine girmek ve zevklerinin her çeşitlerini, hattâ en süflîsini tatmak için bütün letâifini ve kalb ve aklını nefs-i emmâreye musahhar edip yardımcı verse, o terakki değil, sukuttur.

(RNK.23.SÖZ)

Rûh-ı beşerde pek çok isti‘dad
ve kābiliyetlerin tohumlarını ekmiştir

“Cenâb-ı Hakk’ın ahdi, meşîet, hikmet, inâyetin ipleriyle örülmüş nûrânî bir şerittir ki, ezelden ebede kadar uzanmıştır.

Bu nûrânî şerit, kâinâtta nizâm-ı umûmî şeklinde tecellî ederek silsilelerini kâinâtın envâına dağıtmış. Ve en acîb silsilesini nev‘-i beşere uzatmıştır.

Ve rûh-ı beşerde pek çok isti‘dad ve kābiliyetlerin tohumlarını ekmiştir. Fakat o isti‘dadların terbiyesini ve netîcesini cüz’-i ihtiyârînin eline vermiştir. O cüz’-i ihtiyârînin yularını da şeriatın ve delâil-i nakliyenin eline vermiştir.

Binâenaleyh Cenâb-ı Hakk’ın ahdini bozmamak ve îfâ etmek, ancak o isti‘dadların lâyık ve münâsib oldukları yerlerine sarf etmekle olur.

(RNK.İŞÂRÂTÜ'L-Î'CÂZ)

Gözü-Kulağı-Dili-Aklı-Malı- Allah'a satmak

Göz bir hassedir ki, ruh bu âlemi o pencere ile seyreder.

Eğer Cenâb-ı Hakka satmayıp belki nefis hesabına çalıştırsan,

geçici, devamsız bazı güzellikleri, manzaraları seyirle şehvet ve heves-i nefsaniyeye bir kavvad derekesinde bir hizmetkâr olur.

(Kavvad:Kötü ve çirkin işler için yol gösterici)

Eğer gözü, gözün Sâni-i Basîr'ine satsan ve O'nun hesabına ve izni dairesinde çalıştırsan, o zaman şu göz,

şu kitab-ı kebir-i kâinatın bir mütalâacısı

ve şu âlemdeki mucizât-ı san'at-ı Rabbaniye'nin bir seyircisi

ve şu küre-i arz bahçesindeki rahmet çiçeklerinin mübarek bir arısı derecesine çıkar.

(RNK.6.SÖZ)

Gözün nuru, nûr-u îmânla ışıklanırsa ve kavîleşirse, bütün kâinat gül ve reyhanlarla müzeyyen bir cennet şeklinde görünür.

Gözün gözbebeği de, balarısı gibi, bütün kâinat safhalarında menkuş gül ve çiçek gibi delillerinden, burhanlarından alacağı ibret, fikret, ünsiyet gibi usare ve şıralarından vicdanda o tatlı imanlı balları yapar.

Eğer o göz küfür zulmetiyle kör olursa, dünya, genişliğiyle beraber bir hapishane şekline girer. Bütün hakaik-i kevniye (kâinattaki hakîkatlar), nazarından gizlenir.

(RNK.İŞÂRÂTÜ'L-Î'CÂZ)

Dildeki kuvve-i zâikayı

Dildeki kuvve-i zâikayı Fâtır-ı Hakîm'ine satmazsan, belki nefis hesabına, mide namına çalıştırsan, o vakit midenin tavlasına ve fabrikasına bir kapıcı derekesine iner, sukut eder.

Eğer Rezzâk-ı Kerîme satsan, o zaman dildeki kuvve-i zâika,

rahmet-i İlâhiye hazinelerinin bir nâzır-ı mâhiri

ve kudret-i Samedâniye matbahlarının bir müfettiş-i şâkiri

rütbesine çıkar.

(RNK.6.SÖZ)

Kulak

Kulaktaki zar, nur-u îmân ile ışıklandığı zaman,

kâinattan gelen mânevî nidaları işitir.

Lisan-ı hal ile yapılan zikirleri, tesbihatları fehmeder.

Hattâ o nur-u îmân sayesinde rüzgârların terennümatını, bulutların nâralarını, denizlerin dalgalarının nağamatını ve hâkezâ yağmur, kuş ve saire gibi her neviden Rabbânî kelâmları ve ulvî tesbihatı işitir.

Sanki kâinat, İlâhî bir musikî dairesidir. Türlü türlü avazlarla, çeşit çeşit terennümatla kalblere hüzünleri ve Rabbânî aşkları intiba ettirmekle kalbleri, ruhları, nuranî âlemlere götürür, pek garip misalî levhaları göstermekle o ruhları ve kalbleri lezzetlere, zevklere garkeder.

Fakat o kulak, küfürle tıkandığı zaman, o leziz, mânevî, yüksek savtlardan mahrum kalır. Ve o lezzetleri îras eden avazlar, mâtem seslerine inkılâp eder.

Kalbde, o ulvî hüzünler yerine, ahbabın fıkdanıyla ebedî yetimlikler, mâlikin ademiyle nihayetsiz vahşetler ve sonsuz gurbetler hasıl olur.

Bu sırra binaendir ki, şeriatça bazı savtlar helâl, bazıları da haram kılınmıştır. Evet, ulvî hüzünleri, Rabbânî aşkları îras eden sesler helâldir. Yetimâne hüzünleri, nefsânî şehevâtı tahrik eden sesler haramdır.

Şeriatın tayin etmediği kısım ise, senin ruhuna, vicdanına yaptığı tesire göre hüküm alır.

(RNK.İŞÂRÂTÜ'L-Î'CÂZ)

Akıl

Evet, zahire müptelâ olan akıl, şu keşmekeş kâinatta perestiş ettiği şeylerin zevâlini görmekle meyusâne feryâd eder. Ve bâki bir mahbubu arayan ruh dahi,

لاَ اُحِبُّ اْلاٰفِلِينَ feryâdını ilân ediyor.

(RNK.17.SÖZ)

İ̇nsanın en kıymettar cihazı akıldır. Eğer sırr-ı tevhidle olsa, o akıl, hem İlâhî, kudsî defineleri, hem kâinatın binler hazinelerini açan pırlanta gibi bir anahtarı olur.

Eğer şirk ve küfre düşse, o akıl, o halde geçmiş zamanın elîm hüzünlerini ve gelecek zamanın vahşî korkularını insanın başına toplattıran meş'um ve sebeb-i tâciz bir âlet-i belâ olur.

(RNK.2.ŞUÂ)

Akıl bir âlettir. Eğer Cenâb-ı Hakka satmayıp belki nefis hesabına çalıştırsan, öyle meş'um(kötü) ve müz'iç (üzüntü veren) ve muacciz (sıkıntı veren)bir alet olur ki, geçmiş zamanın âlâm-ı hazinanesini ve gelecek zamanın ehvâl-i muhavvifanesini senin bu biçare başına yükletecek; yümünsüz ve muzır bir alet derekesine iner.

İşte bunun içindir ki, fâsık adam, aklın iz'aç ve tacizinden kurtulmak için, galiben ya sarhoşluğa veya eğlenceye kaçar.

Eğer Mâlik-i Hakikî'sine satılsa ve O'nun hesabına çalıştırsan, akıl öyle tılsımlı bir anahtar olur ki, şu kâinatta olan nihayetsiz rahmet hazinelerini ve hikmet definelerini açar.

Ve bununla sahibini saadet-i ebediyeye müheyya eden bir mürşid-i Rabbânî derecesine çıkarır.

(RNK.6.SÖZ)

Malı Allah'a satmak

Fesübhanallah, Cenâb-ı Hakk'ın insanlara fazl ü keremi o kadar büyüktür ki, insana vedia olarak verdiği malı, büyük bir semeni ile insandan satın alır, ibka ve himaye eder.

Eğer insan o malı temellük edip Allah'a satmazsa, büyük bir belâya düşer. Ç̧ünkü o malı uhdesine almış oluyor. Halbuki kudreti taahhüde kâfi gelmiyor.

Çünkü, arkasına alırsa, beli kırılır, eliyle tutarsa, kaçar, tutulmaz.

En nihayet meccânen fena olur gider, yalnız günahları miras kalır.

(RNK.MESNEVİ-İ NURİYE)

İnsanın akıl, ruh, sır, nefis gibi,
pek çok vazifedar letâifi ve hasseleri vardır.

İnsanın akıl, ruh, sır, nefis gibi,

pek çok vazifedar letâifi ve hasseleri vardır.

İnsan-ı kâmil odur ki, bütün o letâifi (kalb,akıl, ruh, sır, nefis), kendilerine mahsus ayrı ayrı tarik-i ubûdiyette hakikat cânibine sevk etmekle, Sahâbe gibi geniş bir dairede, zengin bir surette, kalb bir kumandan gibi, letâif askerleriyle kahramanâne maksada yürüsün.

(RNK.27.SÖZ)

Risale-i Nur Külliyatı / İbadet · Marifet Petekleri

İlgili yazılar