Zeval ve firake merhem
Devamı olmayan birşeyde lezzet yoktur
Mülk Allah'ındır; sende emaneten duruyor.
Allah'a abd (kul) olana herşey musahhardır (dosttur).
Olmayana herşey düşmandır.
Herşey kaderle takdir edilmiştir.
Kısmetine râzı ol ki, rahat edesin.
Mülk Allah'ındır; sende emaneten duruyor.
O emaneti ibka edip senin için muhafaza edecek.
Sende kalırsa, meccânen zâil olur, gider.
Devamı olmayan birşeyde lezzet yoktur.
Sen zâilsin.
Dünya da zâildir.
Halkın dünyası da zâildir.
Kâinatın şu şekl-i hâzırı da zâildir.
Bunlar saniye ve dakika ve saat ve gün gibi birbirini takiben zevale gidiyorlar.
Âhirette seni kurtaracak bir eserin olmadığı takdirde,
fâni dünyada bıraktığın eserlere de kıymet verme.
(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)
Onların zevâlleri sizleri incitmesin
Çünkü onlar bir nevi âyinelerdir.
Âyinelerin değişmesi, şâşaa-i cemâlin cilvesini tazeleştirir, güzelleştirir. Madem O var, herşey var.
وَهُوَ حَىٌّ لاَ يَمُوتُ
Yani, bütün kâinatın mevcudatında görünen ve vesile-i muhabbet olan kemâl ve hüsün ve ihsanın hadsiz bir derece fevkinde bir cemâl ve kemâl ve ihsanın sahibi ve bütün mahbuplara bedel, birtek cilve-i cemâli kâfi gelen bir Mâbud-u Lemyezel, bir Mahbub-u Lâyezâlin ezelî ve ebedî bir hayat-ı daimesi var ki, şaibe-i zevâl ve fenâdan münezzeh ve avârız-ı naks ve kusurdan müberrâdır.
İşte şu kelime, cin ve inse ve bütün zîşuura ve ehl-i muhabbet ve aşka ilân eder ki:
Sizlere müjde!
Mahbuplarınızdan nihayetsiz firakların yaralarını tedavi edip merhem süren bir Mahbub-u Bâkî'niz var.
Madem O var ve bâkidir;
başkaları ne olursa olsun, merak çekmeyiniz.
Belki o mahbuplarda sebeb-i muhabbetiniz olan hüsün ve ihsan, fazl ve kemâl, O Mahbub-u Bâkî'nin cilve-i cemâl-i bâkisinden çok perdelerden geçip, gayet zayıf bir gölgenin gölgesidir.
Onların zevâlleri sizleri incitmesin.
Çünkü onlar bir nevi âyinelerdir.
Âyinelerin değişmesi, şâşaa-i cemâlin cilvesini tazeleştirir, güzelleştirir.
Madem O var, herşey var.
(RNK.20.MEKTUP)
Rahmân-ı Rahîm'in iltifâtâtı, zevâlsiz hakikî lezzetlerdir
Şu âlem çendan fânidir;
fakat ebedî bir âlemin levazımatını yetiştiriyor.
Çendan zâildir, geçicidir;
fakat bâki meyveler veriyor,
bâki bir Zât'ın bâki esmâsının cilvelerini gösteriyor.
Ve çendan lezzetleri az, elemleri çoktur;
fakat Rahmân-ı Rahîm'in iltifâtâtı, zevâlsiz hakikî lezzetlerdir.
(RNK.32.SÖZ)
Nimetin zevâlinden elem çekme
Çünkü rahmet hazinesi tükenmez.
لَهُ الْحَمْدُ
Yani, hamd ve senâ, medih ve minnet O'na mahsustur, O'na lâyıktır. Demek nimetler O'nundur ve O'nun hazinesinden çıkar.
Hazine ise daimîdir.
İşte şu kelime şöyle müjde verip diyor ki:
Ey insan!
Nimetin zevâlinden elem çekme.
Çünkü rahmet hazinesi tükenmez.
Ve lezzetin zevâlini düşünüp o elemden feryad etme.
Çünkü o nimet meyvesi, bir rahmet-i bînihayenin semeresidir.
Ağacı bâki ise, meyve gitse de yerine gelen var.
Nimetin lezzeti içinde, o lezzetten yüz derece daha ziyade lezzetli bir iltifat-ı rahmeti hamd ile düşünüp, lezzeti, birden yüz derece yapabilirsin.
Nasıl ki, bir padişah-ı zîşânın sana hediye ettiği bir elma lezzeti içinde, yüz, belki bin elmanın lezzetinin fevkinde, bir iltifat-ı şahane lezzetini sana ihsas ve ihsan eder.
Öyle de, لَهُ الْحَمْدُ kelimesiyle,
yani hamd ve şükürle,
yani nimetten in'âmı hissetmekle,
yani Mün'imi tanımakla ve in'âmı düşünmekle,
yani O'nun rahmetinin iltifatını ve şefkatinin teveccühünü ve in'âmının devamını düşünmekle, nimetten bin derece daha leziz, mânevî bir lezzet kapısını sana açar.
(RNK.20.MEKTUP)
Akıl,şu keşmekeş kâinatta perestiş ettiği şeylerin
zevâlini görmekle meyusâne feryâd eder
Zâhire müptelâ olan akıl, şu keşmekeş kâinatta perestiş ettiği şeylerin zevâlini görmekle meyusâne feryâd eder.
Der-akap zevâlle acılanan mülâkatlar, keder ve meraka değmez;
iştiyaka hiç lâyık değildir.
Çünkü
zevâl-i lezzet elem olduğu gibi,
zevâl-i lezzetin tasavvuru dahi bir elemdir.
Bütün mecazî âşıkların divanları, yani aşknameleri olan manzum kitapları, şu tasavvur-u zevâlden gelen elemden birer feryattır. Herbirinin bütün divan-ı eş'ârının ruhunu eğer sıksan, elemkârâne birer feryat damlar.
(RNK.17.SÖZ)
Risale-i Nur Külliyatı / Kalp-Ruh Huzuru · Marifet Petekleri