Arama

Başlık ve içerikte ara

Nefis-Ene-Fahirlenme

5 dk

Benlik niçin verilmiş

Cenâb-ı Hak tarafından insanlara verilen benlik ve hürriyet,

ulûhiyet sıfatlarını fehmetmek üzere bir vahid-i kıyasî vazifesini görüyor.

Maalesef, sû-i ihtiyar ile hâkimiyet ve istiklâliyete âlet ederek tam bir Firavun olur.

Gaflet suyu ile tenebbüt eden benlik,

Hâlık'ın sıfatlarını fehmetmek için bir vahid-i kıyastır.

Çünkü, insanlar görmedikleri şeyleri kıyas ve temsillerle bilirler. Meselâ, bir adam Cenâb-ı Hakk'ın kudretini anlamak için bir taksimat yapar.

"Buradan buraya benim kudretimdedir, bundan o yanı da O'nun kudretindedir" diye vehmî bir çizgi çizmekle meseleyi anlar.

Sonra mevhum hattı bozar, hepsini de O'na teslim eder.

Çünkü,

nefis, nefsine mâlik olmadığı gibi,

cismine de mâlik değildir.

Cismi, ancak acip bir makine-i İlâhiye'dir. Kaza ve kader kalemiyle kudret-i ezeliye, bir cilveciği o makinede çalışıyor.

Binaenaleyh, insan o Firavunluk dâvâsından vazgeçmekle, mülkü mâlikine teslim etsin, emanete hıyanet etmesin!

Eğer hıyanetle bir zerreyi nefsine isnad ederse,

Allah'ın mülkünü esbab-ı câmideye taksim etmiş olacaktır.

Ey bu küçük hüceyrelerden mürekkep ve ene ile tâbir edilen hüceyre-i kübrâ! O kulübeciğin küçüklüğüyle beraber, dolu olduğu harika icadlarını gör, îmâna gel!

Ve "Yâ İlâhî! Yâ Rabbî! Yâ Hâlıkî! Yâ Musavvirî!

Yâ Mâlikî ve yâ Men Lehü'l-Mülkü ve'l-Hamd!

Senin mülkün ve emanetin ve vedîan olan şu kulübecikte misafirim, mâlik değilim" de; o bâtıl temellük dâvâsından vazgeç.

Çünkü o temellük dâvâsı,

insanı pek elîm elemlere mâruz bırakır.

(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)

Celb ile değil, galebe ile değil, cidal ile değil, Gururu ve enâniyeti bırak. Ulûhiyetin dergâhında

acz ve zaafını, istimdat lisanıyla;

fakr ve hâcâtını, tazarru ve dua lisanıyla ilân et

ve abd olduğunu göster.

Şu meşhud saltanat-ı insaniyet ve terakkiyât-ı beşeriye ve kemâlât-ı medeniyet, celb ile değil, galebe ile değil, cidal ile değil,

-belki ona onun zaafı için teshir edilmiş,

-onun aczi için ona muavenet edilmiş,

-onun fakrı için ona ihsan edilmiş,

-onun cehli için ona ilham edilmiş,

-onun ihtiyacı için ona ikram edilmiş.

Ve o saltanatın sebebi, kuvvet ve iktidar-ı ilmî değil,

belki şefkat ve re'fet-i Rabbâniye (Allah'ın acıması)

ve rahmet ve hikmet-i İlâhiye'dir ki,

eşyayı ona teshir etmiştir.

Evet, bir gözsüz akrep ve ayaksız bir yılan gibi haşerata mağlûp olan insana bir küçük kurttan ipeği giydiren ve zehirli bir böcekten balı yediren, onun iktidarı değil, belki onun zaafının semeresi olan teshir-i Rabbânî (herşeyin Rabbi olan Allah'ın herşeye boyun eydirmesi) ve ikram-ı Rahmânî'dir.

Ey insan!

Madem hakikat böyledir.

Gururu ve enâniyeti bırak.

Ulûhiyetin dergâhında

acz ve zaafını, istimdat lisanıyla;

fakr ve hâcâtını, tazarru ve dua lisanıyla ilân et ve abd olduğunu göster.

Ve حَسْبُنَا اللهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ de, yüksel.

(RNK.23.SÖZ)

Sen, ey mağrur nefsim!

Üzüm ağacına benzersin.

Fahirlenme!

Salkımları o ağaç kendi takmamış;

başkası onları ona takmış.

(RNK.26.SÖZ)

İnsana bir miftah vermiş ki,

Âlemin miftahı insanın elindedir ve nefsine takılmıştır. Kâinat kapıları zâhiren açık görünürken, hakikaten kapalıdır.

Cenâb-ı Hak, emanet cihetiyle, insana "ene" namında öyle bir miftah vermiş ki, âlemin bütün kapılarını açar.

Ve öyle tılsımlı bir enaniyet vermiş ki,

Hallâk-ı Kâinat 'ın künûz-u mahfiyesini onunla keşfeder.

Fakat ene, kendisi de gayet muğlâk bir muammâ ve açılması müşkül bir tılsımdır. Eğer onun hakikî mahiyeti ve sırr-ı hilkati bilinse, kendisi açıldığı gibi kâinat dahi açılır.

(RNK-30.SÖZ)

Cüz-i ihtiyarına itimat etmez

Her kim ki rahmetin nihayetsiz denizini bulsa,

elbette bir katre serâp hükmünde olan cüz-i ihtiyarına itimat etmez, rahmeti bırakıp ona müracaat etmez.

(RNK.17.SÖZ)

İhtiyar sahibi olanların içinde, arı emsali gibi

vahiy ve ilhamla tenevvür edenlerin amelleri,

cüz-ü ihtiyarîsine itimad edenlerin amellerinden

daha mükemmeldir.

(RNK.24.SÖZ)

Bu asırda en büyük tehlike benlik

Tevazu, mahviyet ve terk-i enaniyet,

bu zamanda ehl-i hakikate lâzım ve elzemdir.

Çünkü, bu asırda en büyük tehlike benlikten ve hodfuruşluktan ileri geldiğinden, ehl-i hak ve hakikat, mahviyetkârâne daima kusurunu görmek ve nefsini ittiham etmek gerektir.

(RNK.TARİHÇE-İ HAYAT)

Şu asırda enâniyet o derece dizgini eline almış ki,

çok insanlar birer küçük Firavun ve birer küçük Nemrut hükmüne geçmişler.

(RNK.28.MEKTUP)

Enâniyetten neş'et eden şirk-i hafî katılaştığı zaman esbab şirkine inkılâp eder.

Bu da devam ederse küfre tahavvül eder.

Bu dahi devam ederse, tàtile, yani hâlıksızlığa incirar eder. El-iyâzü billâh!

(RNK.MESNEVİ-İ NURİYE)

Enâniyetin kalbi, "Allah Allah" zikrinin şuâ ve hararetiyle yanıp delinirse

Tohum olacak bir habbenin kalbi, yani içi delindiği zaman, elbette sümbüllenip neşvünemâ bulamaz, ölür gider.

Kezâlik, Ene ile tâbir edilen enâniyetin kalbi,

"Allah Allah" zikrinin şuâ ve hararetiyle yanıp delinirse, büyüyüp gafletle firavunlaşamaz.

Ve Hâlık-ı Semâvat ve Arza isyan edemez.

O zikr-i İlâhî sâyesinde ene mahvolur.

İşte Nakşibendîler, zikir hususunda ittihaz ettikleri zikr-i hafî sayesinde, kalbin fethiyle, ene ve enâniyet mikrobunu öldürmeye ve şeytanın emirberi olan nefs-i emmârenin başını kırmaya muvaffak olmuşlardır.

Kezâlik, Kâdirîler de, zikr-i cehrî sayesinde tabiat tâğutlarını tarümâr etmişlerdir.

(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)

Otuz seneden beri iki tâğut ile mücadelem vardır

'Ene'yi kasten veya bizzat nazar-ı ehemmiyete alanlar, Nemrut ve Firavun olurlar.

Otuz seneden beri iki tâğut ile mücadelem vardır.

Biri insandadır, diğeri âlemdedir.

Biri ene'dir, diğeri tabiattır.

Birinci tâğutu gayr-ı kastî, gölgevâri bir ayine gibi gördüm. Fakat o tâğutu kasten veya bizzat nazar-ı ehemmiyete alanlar, Nemrut ve Firavun olurlar.

İkinci tâğut ise, onu İlâhî bir san'at, Rahmânî bir sıbğat, yani nakışlı bir boya şeklinde gördüm. Fakat gaflet nazarıyla bakılırsa, tabiat zannedilir ve maddiyunlarca bir ilâh olur. Maahaza, o tabiat zannedilen şey, İlâhî bir san'attır.

Cenâb-ı Hakka hamd ve şükürler olsun ki, Kur'ân'ın feyziyle, mezkûr mücadelem her iki tâğutun ölümüyle ve her iki sanemin kırılmasıyla neticelendi.

(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)

Risale-i Nur Külliyatı / Nefis ve Ene · Marifet Petekleri

İlgili yazılar