Nefis Sevgisi-Allah Sevgisi
Nefis sevgisinden Allah sevgisine yolculuk
Mahlûkatın en zâlimi insandır.
İ̇nsan kendi nefsine olan şiddet-i muhabbetten dolayı kendisine hizmeti ve menfaati olan şeyleri hem sever,
hem kıymet verir.
Semeresinden istifade gördüğü şeylere abd ve köle olur. Aksi halde ne sever ve ne kıymet verir.
Ve keza, hayatın icadında ille-i gaiyenin yalnız hayat olduğunu bilir. Cenâb-ı Hakk'ın icad ettiği hayylarda hedef ittihaz ettiği binlerce hikmetlerinden haberi yok.
Acaba imkân ve ihtimalden hariç midir ki, âlemde görünen şu eşya-yı harika daha garip, daha harika
ve daha mu'cize, melekûtî, berzâhî, misalî şeylere bazı nümune ve bazı esaslar olmasın?
Ve keza, seni nefsini sevmeye sevk eden esbab:
Bütün lezzetlerin mahzeni nefistir.
Vücudun merkezi ve menfaatin madeni nefistir.
İnsana en karib nefistir" diyorsun.
Pekâlâ.
Fakat, o fâni lezzetlere mukabil, lezâiz-i bâkiyeyi veren Hâlık'ı daha ziyade ubudiyetle sevmek lâzım değil midir?
Nefis vücuda merkez olduğundan muhabbete lâyık ise, o vücudu icad eden ve o vücudun kayyûmu olan Hâlık, daha fazla muhabbete, ubudiyete müstehak olmaz mı?
Nefsin maden-i menfaat ve en yakın olduğu sebeb-i muhabbet olursa, bütün hayırlar, rızıklar elinde bulunan ve o nefsi yaratan Nâfi', Bâki ve daha karib olan, daha ziyade muhabbete lâyık değil midir?
Binaenaleyh, bütün mevcudata inkısam eden muhabbetleri cem ve muhabbetinle beraber mahbub-u hakikî olan Fâtır-ı Hâkîme ihdâ (hediye)etmek lâzımdır.
(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)
Muhabbeti doğru yere kullanmak Mahbûb-u Bâkîye yüzünü çevir.
Muhabbet şu kâinatın bir sebeb-i vücududur.
Hem şu kâinatın rabıtasıdır,
hem şu kâinatın nurudur, hem hayatıdır.
İnsan kâinatın en câmi' bir meyvesi olduğu için, kâinatı istilâ edecek bir muhabbet, o meyvenin çekirdeği olan kalbine derc edilmiştir.
İşte, şöyle nihayetsiz bir muhabbete lâyık olacak, nihayetsiz bir kemâl sahibi olabilir.
Evet, insan evvelâ nefsini sever. Sonra akaribini, sonra milletini, sonra zîhayat mahlûkları, sonra kâinatı, dünyayı sever.
Bu dairelerin herbirisine karşı alâkadardır;
onların lezzetleriyle mütelezziz ve elemleriyle müteellim olabilir.
Halbuki, şu hercümerç âlemde ve rüzgâr deveranında hiçbir şey kararında kalmadığından, biçare kalb-i insan her vakit yaralanıyor.
Elleri yapıştığı şeylerle, o şeyler gidip ellerini paralıyor, belki koparıyor. Daima ıztırap içinde kalır. Yahut gafletle sarhoş olur.
Nefsindeki ene'yi yırt, Hüve'yi göster.
Ve kâinata dağınık bütün muhabbetlerin,
O'nun esmâ ve sıfâtına karşı verilmiş bir muhabbettir;
sen sûiistimal etmişsin, cezasını da çekiyorsun.
Çünkü, yerinde sarf olunmayan bir muhabbet-i gayr-ı meşruanın cezası, merhametsiz bir musibettir.
Madem öyledir, ey nefis, aklın varsa
bütün o muhabbetleri topla, hakikî sahibine ver,
şu belâlardan kurtul.
Şu nihayetsiz muhabbetler,
nihayetsiz bir kemâl ve cemâl sahibine mahsustur.
Ne vakit hakikî sahibine verdin;
o vakit bütün eşyayı O'nun namıyla ve O'nun âyinesi olduğu cihetle ıztırapsız sevebilirsin.
Demek, şu muhabbet doğrudan doğruya kâinata sarf edilmemek gerektir. Yoksa muhabbet, en leziz bir nimet iken, en elîm bir nikmet olur.
İnsan, eğer kesrete dalıp, kâinat içinde boğulup, dünyanın muhabbetiyle sersem olarak fânilerin tebessümlerine aldansa, onların kucaklarına atılsa, elbette nihayetsiz bir hasârete düşer.
Hem fenâ, hem fâni, hem ademe düşer.
Hem mânen kendini idam eder.
Eğer lisan-ı Kur'ân'dan kalb kulağıyla iman derslerini işitip başını kaldırsa, vahdete müteveccih olsa, ubûdiyetin miracıyla arş-ı kemâlâta çıkabilir, bâki bir insan olur.
Ey nefsim!
Madem hakikat böyledir.
Ve madem millet-i İbrahimiyedensin (a.s.)
İbrahimvâri لاَ اُحِبُّ اْلاٰفِلِينَ de.
Ve Mahbûb-u Bâkîye yüzünü çevir.
(RNK.24.SÖZ)
Îmân-ı billâh ve mârifetullah ve vesilelerinden başka çoğunun kıymetleri yoktur.
Evet, fıtraten daimî bir hayat ve ebedî yaşamak isteyen ve hadsiz emelleri ve nihayetsiz elemleri bulunan bîçare insana, elbette o hayat-ı ebediyenin üssü'l-esası ve anahtarı olan îmân-ı billâh ve mârifetullah ve vesilelerinden başka olan şeyler ve kemâlâtlar o insana nisbeten aşağıdır.
Belki çoğunun kıymetleri yoktur.
(RNK.7.ŞUÂ)
Tecdid-i îmâna bir ihtiyaç vardır
جَدِّدُوا اِيمَانَكُمْ بِلاَ اِلٰهَ اِلاَّ اللهُ
ın hikmetini soruyorsunuz.
Onun hikmeti çok Sözlerde zikredilmiştir.
Bir sırr-ı hikmeti şudur ki:
Îmân ise, hem o şahıstaki her ferdin nur-u hayatıdır,
hem girdiği âlemin ziyasıdır.
لاَ اِلٰهَ اِلاَّ اللهُ ise, o nuru açar bir anahtardır.
Hem insanda madem nefis, hevâ ve vehim ve şeytan hükmediyorlar; çok vakit îmânını rencide etmek için, gafletinden istifade ederek, çok hileleri ederler,
şüphe ve vesveselerle îmân nurunu kaparlar.
Hem zâhir-i şeriate muhalif düşen ve hattâ bazı imamlar nazarında küfür derecesinde tesir eden kelimat ve harekât eksik olmuyor.
Onun için, her vakit, her saat, hergün
tecdid-i îmâna bir ihtiyaç vardır.
(RNK.26.MEKTUP)
Bir insan en evvel muhabbetini Allah'a verirse,
Bir insan en evvel muhabbetini Allah'a verirse, onun muhabbeti dolayısıyla Allah'ın sevdiği herşeyi sever.
Ve mahlûkata taksim ettiği muhabbeti,
Allah'a olan muhabbetini tenkis değil, tezyid eder.
İkinci kısım ise, en evvel esbabı sever ve bu muhabbetini Allah'ı sevmeye vesile yapar.
Bu kısım muhabbet, topluluğunu muhafaza edemez, dağılır.
Ve bazan da kavî bir esbaba rastgelir.
Onun muhabbetini mânâ-yı ismiyle tamamen cezb eder, helâkete sebep olur.
Şayet Allah'a vâsıl olsa da, vüsulü nâkıs olur.
(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)
Nefsini mi,yoksa Mahbûb-u Ezelî'yi mi sevmekliğin lâzımdır.
Eğer nefsini seversen
—çünkü senin nefsin lezzet ve menfaatin menşeidir;
sen de lezzet ve menfaatin zevkine meftunsun—
o zerre hükmünde olan lezzet ve menfaat-i nefsiyeyi nihayetsiz lezzet ve menfaatlere tercih etme.
Yıldız böceği gibi olma.
Çünkü o bütün ahbabını ve sevdiği eşyayı karanlığın vahşetine gark eder, nefsinde bir lem'acıkla iktifa eder.
Zira, nefsî olan lezzet ve menfaatinle beraber, bütün alâkadar olduğun ve bütün menfaatleriyle intıfâ ettiğin ve saadetleriyle mes'ut olduğun mevcudâtın ve bütün kâinatın menfaatleri, nimetleri, iltifatına tâbi bir Mahbûb-u Ezelî'yi sevmekliğin lâzımdır
—tâ, hem kendinin, hem bütün onların saadetleriyle mütelezziz olasın,
hem kemâl-i mutlakın muhabbetinden aldığın nihayetsiz bir lezzeti alasın.
(RNK-24.SÖZ)
Risale-i Nur Külliyatı / Nefis ve Ene · Marifet Petekleri