Ölümün Güzel Yüzü
Sizin herşeyiniz muhafaza ediliyor
بِيَدِهِ الْخَيْرُ
Yani, her hayır O'nun elindedir.
Her yaptığınız hayrat O'nun defterine geçer.
Her işlediğiniz a'mâl-i saliha, yanında kaydedilir.
İşte, şu kelime, cin ve inse nidâ edip müjde veriyor.
Diyor ki:
Ey biçareler!
Mezaristana göçtüğünüz zaman,
"Eyvah, malımız harap olup sa'yimiz hebâ oldu.
Şu güzel ve geniş dünyadan gidip dar bir toprağa girdik"
demeyiniz, feryad edip me'yus olmayınız.
Çünkü sizin herşeyiniz muhafaza ediliyor.
Her ameliniz yazılmıştır.
Her hizmetiniz kaydedilmiştir.
Hizmetinizin mükâfâtını verecek ve her hayır elinde ve her hayrı yapabilecek bir Zât-ı Zülcelâl sizi celb edip yeraltında muvakkaten durdurur, sonra huzuruna aldırır.
Ne mutlu sizlere ki, hizmetinizi ve vazifenizi bitirdiniz.
Zahmetiniz bitti; rahata ve rahmete gidiyorsunuz.
Hizmet, meşakkat bitti; ücret almaya gidiyorsunuz.
Evet, geçen baharın defter-i a'mâlinin sahifeleri ve hidemâtının sandukçaları olan tohumları, çekirdekleri muhafaza eden ve ikinci baharda gayet şâşaalı, belki yüz derece aslından daha bereketli bir tarzda muhafaza eden, neşreden Kadîr-i Zülcelâl, elbette sizin de netâic-i hayatınızı öyle muhafaza ediyor ve hizmetinize pek kesretli bir surette mükâfat verecektir.
(RNK.20.MEKTUP)
Onların zevâlleri sizleri incitmesin.
Bizim bir Mahbub-u Bâkî'miz var
وَهُوَ حَىٌّ لاَ يَمُوتُ
Yani, bütün kâinatın mevcudatında görünen ve vesile-i muhabbet olan kemâl ve hüsün ve ihsanın hadsiz bir derece fevkinde bir cemâl ve kemâl ve ihsanın sahibi ve bütün mahbuplara bedel, birtek cilve-i cemâli kâfi gelen bir Mâbud-u Lemyezel, bir Mahbub-u Lâyezâl'in ezelî ve ebedî bir hayat-ı daimesi var ki, şaibe-i zevâl ve fenâdan münezzeh ve avârız-ı naks ve kusurdan müberrâdır.
İşte şu kelime, cin ve inse ve bütün zîşuura ve ehl-i muhabbet ve aşka ilân eder ki:
Sizlere müjde!
Mahbuplarınızdan nihayetsiz firakların yaralarını tedavi edip merhem süren bir Mahbub-u Bâkî'niz var.
Madem O var ve bâkidir;
başkaları ne olursa olsun, merak çekmeyiniz.
Belki o mahbuplarda sebeb-i muhabbetiniz olan hüsün ve ihsan, fazl ve kemâl, o Mahbub-u Bâkî'nin cilve-i cemâl-i bâkisinden çok perdelerden geçip, gayet zayıf bir gölgenin gölgesidir.
Onların zevâlleri sizleri incitmesin.
Çünkü onlar bir nevi âyinelerdir.
Âyinelerin değişmesi, şâşaa-i cemâlin cilvesini tazeleştirir, güzelleştirir. Madem O var, herşey var.
(RNK.20.MEKTUP)
Ölüm nasıl nimet olur?
S - Ölüm nasıl nimet olur ve ne suretle nimetlerin sırasına dahil edilmiştir?
C - Evvelâ:
Ölüm, saadet-i ebediyeye mukaddemedir; bu itibarla nimet sayılabilir. Ç̧ünkü nimetin mukaddemesi de nimettir. Nitekim vâcibin mukaddemesi vâcip, haramın mukaddemesi haramdır.
Saniyen:
Ölüm, muzır hayvanlarla dolu bir hapisten geniş bir sahrâya çıkmak gibidir. Binaenaleyh, ruh, ceset kafesinden çıkarsa necat bulur.
Salisen:
Ölüm olmasaydı, küre-i arz nev-i beşeri istiab edemezdi ve nev-i beşer müthiş perişaniyetlere maruz kalırdı.
Rabian:
İhtiyarlık yüzünden öyle bir dereceye gelenler var ki, tekâlif-i hayatiyeye kàdir olamaz, daima ölümünü isterler.
İşte bunun için, ölüm nimettir.
(RNK.İŞÂRÂTÜ'L-Î'CÂZ)
Ölümü sevmek ve âlem-i bekàya geçmek istemek İsm-i Rahmân ve Muhyî'nin tecellîlerine mukabil,
ism-i Kahhâr ve Mümît, firak ve mevtle karşılarına çıkıyorlar.
....
Hâlık-ı Rahim ve Rezzâk-ı Kerîm, ve Sâni-i Hakîm şu dünyayı, âlem-i ervah ve ruhaniyat için bir bayram, bir şehrayin suretinde yapıp,
bütün esmâsının garaib-i nukuşuyla süslendirip,
küçük büyük, ulvî süflî herbir ruha, ona münasip ve o bayramdaki ayrı ayrı hesapsız mehasin ve in'âmattan istifade etmeye muvafık ve havas ile mücehhez bir ceset giydirir, bir vücud-u cismanî verir, bir defa o temâşâgâha gönderir.
Fakat bu ziyafet-i İlâhiye ve bayram-ı Rabbâniye'deki
ism-i Rahmân ve Muhyî'nin tecellîlerine mukabil,
ism-i Kahhâr ve Mümît, firak ve mevtle karşılarına çıkıyorlar.
Şu ise, وَرَحْمَتِى وَسِعَتْ كُلَّ شَىْءٍ rahmetinin vüs'at-i şümulüne zahiren muvafık düşmüyor.
Fakat hakikatte birkaç cihet-i muvafakati vardır.
Bir ciheti şudur ki:
Sâni-i Kerîm, Fâtır-ı Rahîm,
herbir taifenin resmi geçit nöbeti bittikten
ve o resmi geçitten maksut olan neticeler alındıktan sonra,
ekseriyet itibarıyla,
dünyadan merhametkârâne bir tarzla tenfir edip usandırıyor, istirahate bir meyil ve başka bir âleme göçmeye bir şevk ihsan ediyor;
ve vazife-i hayattan terhis edildikleri zaman,
vatan-ı aslîlerine bir meyelân-ı şevk-engiz, ruhlarında uyandırıyor.
Hem O Rahmân'ın nihayetsiz rahmetinden uzak değil ki, nasıl vazife uğrunda, mücahede işinde telef olan bir nefere şehadet rütbesini veriyor ve kurban olarak kesilen bir koyuna, âhirette cismanî bir vücud-u bâki vererek Sırat üstünde, sahibine burâk gibi bir bineklik mertebesini vermekle mükâfatlandırıyor.
Öyle de, sair zîruh ve hayvanatın dahi, kendilerine mahsus vazife-i fıtriye-i Rabbâniye'lerinde ve evâmir-i Sübhâniye'nin itaatlerinde telef olan ve şiddetli meşakkat çeken zîruhların, onlara göre bir çeşit mükâfat-ı ruhaniye ve onların istidatlarına göre bir nevi ücret-i mâneviye, o tükenmez hazine-i rahmetinden baîd değil ki bulunmasın; dünyadan gitmelerinden pek çok incinmesinler, belki memnun olsunlar.
Lâ ya'lemu'l-ğaybe illâllah.
Lâkin, zîruhların en eşrefi ve şu bayramlarda kemiyet ve keyfiyet cihetiyle en ziyade istifade eden insan,
dünyaya pek çok meftun ve müptelâ olduğu halde,
dünyadan nefret ve âlem-i bekàya geçmek için,
eser-i rahmet olarak, iştiyak-engiz bir halet verir.
Kendi insaniyeti dalâlette boğulmayan insan o haletten istifade eder, rahat-ı kalble gider.
Şimdi, o haleti intaç eden vecihlerden, nümune olarak beşini beyan edeceğiz.
Birincisi:
İhtiyarlık mevsimiyle, dünyevî, güzel ve cazibedar şeyler üstünde fena ve zevâlin damgasını ve acı mânâsını göstererek o insanı dünyadan ürkütüp,
o fâniye bedel, bir bâki matlubu arattırıyor.
İkincisi:
İnsanın alâka peyda ettiği bütün ahbaplardan yüzde doksan dokuzu dünyadan gidip diğer bir âleme yerleştikleri için,
o ciddî muhabbet saikasıyla,
o ahbabın gittiği yere bir iştiyak ihsan edip,
mevt ve eceli mesrurâne karşılattırıyor.
Üçüncüsü:
İnsandaki nihayetsiz zayıflık ve âcizliği bazı şeylerle ihsas ettirip, hayat yükü ve yaşamak tekâlifi ne kadar ağır olduğunu anlattırıp, istirahate ciddî bir arzu ve bir diyar-ı âhara gitmeye samimî bir şevk veriyor.
Dördüncüsü:
İnsan-ı mü'mine nur-u îmânla gösterir ki,
mevt, idam değil, tebdil-i mekândır.
Kabir ise, zulümatlı bir kuyu ağzı değil, nuraniyetli âlemlerin kapısıdır.
Dünya ise, bütün şaşaasıyla, âhirete nisbeten bir zindan hükmündedir.
Elbette
zindan-ı dünyadan bostan-ı cinâna çıkmak
ve müz'iç dağdağa-i hayat-ı cismaniyeden âlem-i rahata ve meydan-ı tayeran-ı ervâha geçmek
ve mahlûkatın sıkıntılı gürültüsünden sıyrılıp huzur-u Rahmân'a gitmek,
bin can ile arzu edilir bir seyahattir, belki bir saadettir.
Beşincisi:
Kur'ân'ı dinleyen insana, Kur'ân'daki ilm-i hakikati ve nur-u hakikatle dünyanın mahiyetini bildirmekliğiyle, dünyaya aşk ve alâka pek mânâsız olduğunu anlatmaktır. Yani, insana der ve ispat eder ki:
"Dünya bir kitab-ı Samedânî'dir.
Huruf ve kelimâtı nefislerine değil,
belki başkasının Zât ve sıfât ve esmâsına delâlet ediyorlar. Öyle ise mânâsını bil, al; nukuşunu bırak, git.
"Hem bir mezraadır.
Ek ve mahsulünü al, muhafaza et; muzahrafatını at, ehemmiyet verme.
"Hem birbiri arkasında daim gelen, geçen âyineler mecmuasıdır.
Öyle ise onlarda tecellî edeni bil, envârını gör ve onlarda tezahür eden esmânın tecelliyâtını anla ve Müsemmâlar'ını sev; ve zevâle ve kırılmaya mahkûm olan o cam parçalarından alâkanı kes.
"Hem seyyar bir ticaretgâhtır.
Öyle ise alışverişini yap, gel; ve senden kaçan ve sana iltifat etmeyen kafilelerin arkalarından beyhude koşma, yorulma.
"Hem muvakkat bir seyrangâhtır.
Öyle ise nazar-ı ibretle bak ve zahirî, çirkin yüzüne değil, belki Cemîl-i Bâkîye bakan gizli, güzel yüzüne dikkat et, hoş ve faideli bir tenezzüh yap, dön; ve o güzel manzaraları irâe eden ve güzelleri gösteren perdelerin kapanmasıyla, akılsız çocuk gibi ağlama, merak etme.
"Hem bir misafirhanedir.
Öyle ise, onu yapan Mihmandar-ı Kerîm'in izni dairesinde ye, iç, şükret. Kanunu dairesinde işle, hareket et. Sonra arkana bakma, çık, git.
Herzekârâne, fuzulî bir surette karışma.
Senden ayrılan ve sana ait olmayan şeylerle mânâsız uğraşma ve geçici işlerine bağlanıp boğulma" gibi
zahir hakikatlerle, dünyanın iç yüzündeki esrarı gösterip dünyadan mufarakati gayet hafifleştirir,
belki hüşyar olanlara sevdirir ve rahmetinin herşeyde ve her şe'ninde bir izi bulunduğunu gösterir.
İşte Kur'ân şu beş veche işaret ettiği gibi, başka hususî vecihlere dahi âyât-ı Kur'âniye işaret ediyor.
Veyl o kimseye ki, şu beş vecihten bir hissesi olmaya.
(RNK.17.SÖZ)
Ölümü ve mevti sevmeye başladım
Beni çok korkutan ölümün yüzüne baktım.
Gördüm ki, ölüm, ehl-i îmân için bir terhistir.
Ecel terhis tezkeresidir, bir tebdil-i mekândır,bir hayât-ı bâkiyenin mukaddimesi ve kapısıdır. Zindân-ı dünyâdan çıkmak ve bağıstân-ı cinâna bir uçmaktır.
Hizmetinin ücretini almak için huzur-u Rahmân'a girmeye bir nöbettir ve dâr-ı saadete gitmeye bir dâvettir diye kat'î anladığımdan, ölümü ve mevti sevmeye başladım.
(RNK.2.ŞUÂ)
Ölümü sevmişler,
daha ölüm gelmeden ölmek istemişler.
Cenâb-ı Hakk'a îmân ve âhirete îmân ile ölüm, insan-ı mü'mini zindan-ı dünyadan bostan-ı cinâna, huzur-u Rahmân'a götüren bir musahhar at ve burâk suretini alır.
Onun içindir ki, ölümün hakikatini gören kâmil insanlar, ölümü sevmişler, daha ölüm gelmeden ölmek istemişler.
Hem zevâl ve firak, memat ve vefat ve darağacı olan mürur-u zaman, o îmân tılsımı ile, Sâni-i Zülcelâl'in taze taze, renk renk, çeşit çeşit mucizât-ı nakşını, havârık-ı kudretini, tecelliyât-ı rahmetini kemâl-i lezzetle seyir ve temâşâya vasıta suretini alır.
(RNK.7.SÖZ)
Bir çiftçinin toprağa serptiği tohumlar gibi, başka bir hayatta sümbül vermek için
Dünyada vefatın firak değil, visaldir, o ahbaplara kavuşmaktır. Onlar, yani o ervâh-ı bâkiye, eskimiş yuvalarını toprak altında bırakıp, bir kısmı yıldızlarda,
bir kısmı âlem-i berzah tabakatında geziyorlar.
Evet, bu hakikati Kur'ân ve îmân o derece kat'î bir surette ispat etmiştir ki, bütün bütün kalbsiz, ruhsuz olmazsa veyahut dalâlet kalbini boğmamış ise, görüyor gibi inanmak gerektir.
Çünkü bu dünyayı hadsiz envâ-ı lütuf ve ihsanatıyla böyle tezyin edip mükrimâne ve şefîkane rububiyetini gösteren ve tohumlar gibi en ehemmiyetsiz cüz'î şeyleri dahi muhafaza eden bir Sâni-i Kerîm ve Rahîm, masnuatı içinde en mükemmel ve en câmi, en ehemmiyetli ve en çok sevdiği masnuu olan insanı, elbette ve bilbedahe, sureten göründüğü gibi böyle merhametsiz, âkıbetsiz idam etmez, mahvetmez, zayi etmez.
Belki bir çiftçinin toprağa serptiği tohumlar gibi, başka bir hayatta sümbül vermek için, Hâlık-ı Rahîm o sevdiği masnuunu, bir rahmet kapısı olan toprak altına muvakkaten atar.
(RNK.TARİHÇE-İ HAYAT)
Bize tattırdı, fakat yedirmeden bizi idam etti" dememek için
Hem zeminde kısa bir zamanda hadsiz vazifeler gören ve hadsiz bir zaman yaşayacak gibi istidat ve mânevî cihazatla techiz edilen ve zemin mevcudatına tasarruf eden insan için,
bu talimgâh-ı dünyada
ve bu muvakkat ordugâh-ı zeminde
ve bu muvakkat meşherde
bu kadar ehemmiyet,
bu hadsiz masraf,
bu nihayetsiz tecelliyat-ı rububiyet,
bu hadsiz hitabât-ı Sübhâniye
ve bu gayetsiz ihsanat-ı İlâhiye,
elbette ve herhalde,
bu kısacık ve hüzünlü ömre
ve bu karışık kederli hayata,
bu belâlı ve fâni dünyaya sığışmaz.
Belki, ancak başka ve ebedî bir ömür ve bâki bir dâr-ı saadet için olabildiği cihetinden, âlem-i bekàda bulunan ihsânat-ı uhreviyeye işaret, belki şehadet eder.
Hem bu dünya hanında misafir yolcular için koca dağları levâzımâtlarına ve istikbaldeki ihtiyaçlarına muntazam ihtiyat deposu ve cihazat ambarı ve hayata lüzumu olan çok definelerin mükemmel mahzeni olmak cihetinde işaret, belki delâlet, belki şehadet eder ki,
bu kadar kerîm ve misafirperver
ve bu kadar hakîm ve şefkatperver
ve bu kadar kadîr ve rububiyetperver
bir Sâniin, elbette ve herhalde, çok sevdiği o misafirleri için, ebedî bir âlemde, ebedî ihsânâtının ebedî hazineleri vardır.
Buradaki dağlara bedel, orada yıldızlar o vazifeyi görürler.
Hem bu muvakkat handa ve fâni misafirhanede ve kısa bir zamanda ve az bir ömürde, eşcar ve nebatatın elleriyle, bu kadar kıymettar ihsanlar ve nimetler ve bu kadar fevkalâde masraflar ve ikramlar, işaret belki şehadet eder ki, misafirlerine burada böyle merhametler yapan kudretli, keremkâr Zât-ı Rahîm, bütün ettiği masrafı ve ihsanı, kendini sevdirmek ve tanıttırmak neticesinin aksiyle,
yani bütün mahlûkat tarafından
"Bize tattırdı, fakat yedirmeden bizi idam etti" dememek
ve dedirmemek ve saltanat-ı ulûhiyetini iskat etmemek
ve nihayetsiz rahmetini inkâr etmemek ve ettirmemek
ve bütün müştak dostlarını mahrumiyet cihetinde düşmanlara çevirmemek noktalarından,
elbette ve herhalde, ebedî bir âlemde, ebedî bir memlekette, ebedî bırakacağı abdlerine, ebedî rahmet hazinelerinden, ebedî cennetlerinde, ebedî ve cennete lâyık bir surette meyvedar eşcar ve çiçekli nebatlar ihzar etmiştir.
Buradakiler ise, müşterilere göstermek için nümunelerdir.
(RNK.3.ŞUÂ)
Dünyadan mufarakati gayet hafifleştirir, belki hüşyar olanlara sevdirir ve rahmetinin herşeyde ve her şe'ninde bir izi bulunduğunu gösterir..
Kur'ân'ı dinleyen insana, Kur'ân'daki ilm-i hakikati ve nur-u hakikatle dünyanın mahiyetini bildirmekliğiyle, dünyaya aşk ve alâka pek mânâsız olduğunu anlatmaktır. [1]
Yani, insana der ve ispat eder ki:
- "Dünya bir kitab-ı Samedânî'dir.
Huruf ve kelimâtı nefislerine değil, belki başkasının Zât ve sıfât ve esmâsına delâlet ediyorlar.
Öyle ise mânâsını bil, al; nukuşunu bırak, git.
- "Hem bir mezraadır. [ 2 ]
Ek ve mahsulünü al, muhafaza et;
muzahrafatını at, ehemmiyet verme.
- "Hem birbiri arkasında daim gelen, geçen âyineler mecmuasıdır.
Öyle ise onlarda tecellî edeni bil, envârını gör ve onlarda tezahür eden esmânın tecelliyâtını anla ve Müsemmâlarını sev; ve zevâle ve kırılmaya mahkûm olan o cam parçalarından alâkanı kes.
- "Hem seyyar bir ticaretgâhtır.
Öyle ise alışverişini yap, gel; ve senden kaçan ve sana iltifat etmeyen kafilelerin arkalarından beyhude koşma, yorulma.
- "Hem muvakkat bir seyrangâhtır.
Öyle ise nazar-ı ibretle bak ve zahirî, çirkin yüzüne değil, belki Cemîl-i Bâkîye bakan gizli, güzel yüzüne dikkat et, hoş ve faideli bir tenezzüh yap, dön;
ve o güzel manzaraları irâe eden ve güzelleri gösteren perdelerin kapanmasıyla, akılsız çocuk gibi ağlama, merak etme.
- "Hem bir misafirhanedir.
Öyle ise, onu yapan Mihmandar-ı Kerîm'in izni dairesinde ye, iç, şükret. Kanunu dairesinde işle, hareket et. Sonra arkana bakma, çık, git.
Herzekârâne, fuzulî bir surette karışma.
Senden ayrılan ve sana ait olmayan şeylerle mânâsız uğraşma ve geçici işlerine bağlanıp boğulma" gibi zahir hakikatlerle,
dünyanın iç yüzündeki esrarı gösterip dünyadan mufarakati gayet hafifleştirir, belki hüşyar olanlara sevdirir ve rahmetinin herşeyde ve her şe'ninde bir izi bulunduğunu gösterir..
İşte Kur'ân şu beş veche işaret ettiği gibi, başka hususî vecihlere dahi âyât-ı Kur'âniye işaret ediyor.
Veyl o kimseye ki, şu beş vecihten bir hissesi olmaya.
(RNK-17.SÖZ)
1)Bkz.Nisâ Suresi,94-134; Yunus Suresi,24; Kehf Suresi,45-46;Tâhâ Suresi , 131.
2)Bkz.el Gazâlî, İhyâu Ulûmi'd-Dîn 4:19;es-Sehâvî, el-Makâsıdü'l-Hasene s.497.
Dünyevî lezzetli saâdetten daha câzibedar bir saâdet ve ferahlı bir vaziyet kabrin arkasında vardır ki
رَبِّ قَدْ اٰتَيْتَن۪ي مِنَ الْمُلْكِ وَعَلَّمْتَن۪ي مِنْ تَأْو۪يلِ الْاَحَاد۪يثِۚ
فَاطِرَ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ اَنْتَ وَلِيّ۪ فِي الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۚ
تَوَفَّن۪ي مُسْلِمًا وَاَلْحِقْن۪ي بِالصَّالِح۪ينَ
“Rabbim! Bana mülkden (bir nasib) verdin ve bana rüyâların ta‘bîrinden (bir ilim) öğrettin.
Ey gökleri ve yeri hakkıyla yaratan!
Sen, dünyada da âhirette de benim velîmsin (gerçek dostumsun).
Canımı Müslüman olarak al ve beni sâlih kimseler arasına kat!”
Yûsuf (As) -101-.Âyet
“Şu âyet, kıssa-i Yûsuf’un (AS) en parlak kısmı ki, Azîz-i Mısır olması (Mısır’da yüksek bir makāma gelmesi), peder ve vâlidesiyle görüşmesi, kardeşleriyle sevişip tanışması olan, dünyada en büyük saâdetli ve ferahlı bir hengâmda (anda), Hazret-i Yûsuf’un (AS) mevtini şöyle bir sûrette haber veriyor ve diyor ki:
‘Şu ferahlı ve saâdetli vaziyetten daha saâdetli, daha parlak bir vaziyete mazhar olmak için, Hazret-i Yûsuf kendisi Cenâb-ı Hakk’tan vefâtını istedi ve vefât etti,
o saâdete mazhar oldu.
Demek o dünyevî lezzetli saâdetten daha câzibedar bir saâdet ve ferahlı bir vaziyet kabrin arkasında vardır ki, Hazret-i Yûsuf Aleyhisselâm gibi hakîkat-bîn bir zât,
o gāyet lezzetli dünyevî vaziyet içinde gāyet acı olan mevti istedi, tâ öteki saâdete mazhar olsun.’ ”
(RNK.23. MEKTUP)
Evlad ölümü
Ve evlâtlarını, o Zât-ı Rahîm-i Kerîm'in hediyeleri olduğu için kemâl-i şefkat ve merhametle onları sevmek ve muhafaza etmek, yine Cenâb-ı Hakka aittir.
Ve o muhabbet ise, Cenâb-ı Hakk'ın hesabına olduğunu gösteren alâmet ise, vefatlarında sabır ile şükürdür,
meyusâne feryad etmemektir.
"Hâlık'ımın, benim nezaretime verdiği sevimli bir mahlûku idi, bir memlûkü idi. Şimdi hikmeti iktiza etti, benden aldı, daha iyi bir yere götürdü.
Benim o memlûkte bir zâhirî hissem varsa,
hakikî bin hisse onun Hâlık'ına aittir.
اَلْحُكْمُ لِلّٰه deyip teslim olmaktır.
(RNK.32.SÖZ)
Risale-i Nur Külliyatı / Ölüm Konuları · Marifet Petekleri