Güzel ahlâk konuları
Dürüst gencin hikâyesi
Nasip
Gencin birisi Kâbe’de hep,
“Ey doğruların yardımcısı olan Allah'ım, ey haramdan sakınanların yardımcısı olan Allahım, sana hamdü sena ederim” diye dua eder.
Bu durum herkesin dikkatini çeker.Birisi, (Neden hep aynı duayı yapıyorsun, başka bir şey bilmiyor musun?) der.
O da anlatır:
7-8 sene önce yine Kâbe’de iken içi altın dolu bir torba buldum. Tam 1000 altın vardı. İçimden bir ses (Bu altınlarla, şunları yaparsın)diyordu.
Hayır dedim kendi kendime, bu benim değil, başkasının malı kullanmam haram olur dedim.
Bu sırada birisi, “şöyle bir torba bulan var mı?” diye bağırıyordu. Çağırdım onu, nasıl bir torbaydı, içinde ne vardı diye sordum. Torbayı tarif etti ve içinde 1000 altın vardi dedi.
Al öyleyse torbanı diyerek verdim. Adam torbayı açıp içinden bana 30 altın verdi. Pazara gittim. Temiz yüzlü genç bir esiri överek satıyorlardı. Gencin temizliği dikkatimi çekti.
Yanlarına gittim, bu köle için ne istiyorsunuz dedim.
30 altın dediler. Adamdan aldığım 30 altını verip genci satın aldım.Bir iki yıl geçti. Genç çok çalışkan, çok edepli idi. Onu aldığıma çok memnun olmuştum. Bir gün onunla giderken karşıdan iki üç kişi geliyordu.
Genç bana dedi ki, Efendim, ben Fas emirinin oğluyum.
Bu gelenler babamın adamları. Beni buldular.
Senden beni satın almak isterler. Sen iyi bir insansın onlara 30 bin altından aşağıya satma dedi.
O kişiler yanıma geldi, bu esiri bize satar mısın dediler. Satarım dedim. 60 altın verelim dediler. Olmaz dedim.
İyi ama sen bunu 30 altına almadın mı? Biz sana iki mislini veriyoruz dediler. Öyleyse gidin pazardan alın dedim.
Artıra artıra 20 bin altına kadar çiktilar. 30 binden aşağıya olmaz dedim.Çaresiz kabul ettiler. Altınları verip, genci alıp gittiler. Ben o 30 altınla işyerleri açtım, ticaret yaptım, daha çok zengin oldum.
Bir gün bana arkadaslar, “çok zengin bir ailenin iyi bir kızı var. Babası yeni vefat etti. Onunla seni evlendirelim” dediler. Ben de “olur” dedim. Nikah kıyıldı. Deve yükleri çeyizini getirdiler.
Çeyiz arasında bir torba dikkatimi çekti. Kıza “bu nedir” dedim. "İçinde 970 altın var, babam Kâbe’de bunu kaybetmiş bulan gence 30 unu vermiş Kalanınını da bana hediye etti, çeyizine koyarsın dedi”.
Demek ki bulduğum altınlar benim rızkım imiş vermese idim haram yoldan gelecekti, simdi helal yoldan yine bana geldi.
Bana yardım edip haramlardan koruyan, nice nimetler ihsan eden yüce Rabbime hamdederim.
Onu doğrultup düzeltin- Ona karşı şeytânın yardımcıları olmayın
İbn Ebu Hatim der ki: Bize babamın...
Yezîd İbri Asamm'dan rivayetine göre; o, şöyle anlatıyor:
Şam halkından güçlü kuvvetli bir adam vardı. Ömer İbn Hattâb'a gelip giderdi. Bir gün Ömer onu arayıp:
Filân oğlu filân ne yaptı? diye sordu. Ey Mü'minlerin emîri, içki içmeye devam ediyor, dediler. Hz.. Ömer kâtibini çağırıp; yaz, dedi:
"Ömer İbn Hattâb'dan filân oğlu filâna:
Allah'ın selâmı üzerine olsun. Kendisinden başka ilâh olmayan Allah'a senin adına hamdederim. Şüphesiz O, günâhları bağışlayan, tevbeyi kabul eden, cezası şiddetli, lutfu bol olandır. O'ndan başka ilâh yoktur, dönüş O'nadır".
Sonra Hz. Ömer arkadaşlarına:
"Kardeşiniz için Allah'a duâ edin de kalbi ile Allah'a yönelsin ve Allah da onun tevbesini kabul buyursun", dedi.
O adama Hz. Ömer'in mektubu ulaşınca okumaya ve tekrarlamaya başladı ve dedi ki:
"Günâhları bağışlayan tevbeyi kabul eden, cezası şiddetli olandır. Beni cezası ile sakındırıp beni bağışlayacağını va'detmiş".
Bu haberi Hafız Ebu Nuaym da Ca'fer İbn Barkan kanalıyla rivayet etmiş olup onda şu fazlalık vardır: Kendi kendine o kadar tekrar etti ki, sonunda ağladı ve içinde bulunduğu günâhtan güzel bir şekilde sıyrılıp çıktı.
Onun bu durumu Hz. Ömer'e ulaştığında şöyle dedi:
"Böylece yapınız. Bir kardeşinizin hatâ ettiğini gördüğünüz zaman onu doğrultup düzeltin ve Allah'ın kendisini bağışlaması için ona duâ edin. Ona karşı şeytânın yardımcıları olmayın".
(İbn-i Kesir Tefsiri-Mümin,3)
Gıpta-Hased-Aybı gizlemek
Fudayl b. İyad (r.a) der ki:
Gıpta îmândandır, hased ise münafıklık alâmetidir.
Mümin gıpta eder, fakat hased etmez.
Mümin, aybı gizler, öğüt verir, uyarır.
Fecir ise kınar, kardeşinin ayıbını herkese ifşa eder.
(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:2,S:452)
Beyitler
Derviş adın edindüm derviş tonun tonandum,
Yola bakdum utandum her işim yanlış benim.
Yûnûs Emre
Ne irfandır ahlâka yükseklik, ne vicdandır,
Fazilet hissi insanlarda Allah korkusundandır.
Yüreklerden çekilmiş farz edilsin havf Yezdân'ın,
Ne irfânın kalır te'siri kat'iyen, ne vicdânın.
M.ÂKİF ERSOY
Allah Dostları / Güzel Ahlâk · Marifet Petekleri