Fâniye kalp bağlama
Dört şey için dünyâyı kalben terk etmek lâzımdır
Dört şey için dünyayı kesben değil, kalben terketmek lâzımdır:
1. Dünyanın ömrü kısa olup, sür'atle zeval ve guruba gider.
Zevalin elemiyle, visalin lezzeti zeval buluyor.
2. Dünyanın lezâizi zehirli bala benzer.
Lezzeti nisbetinde elemi de vardır.
3. Seni intizar etmekte ve senin de sür'atle ona doğru gitmekte olduğun kabir, dünyanın ziynetli, lezzetli şeylerini hediye olarak kabul etmez. Ç̧ünkü dünya ehlince güzel addedilen şey, orada çirkindir.
4. Düşmanlar ve haşerat-ı muzırra arasında bir saat durmakla dost ve büyükler meclisinde senelerce durmak arasındaki muvazene, kabir ile dünya arasındaki aynı muvazenedir.
Maahaza, Cenâb-ı Hak da bir saatlik lezzeti terk etmeye davet ediyor ki, senelerce dostlarınla beraber rahat edesin.
Öyle ise, kayıtlı ve kelepçeli olarak sevk edilmezden evvel, Allah'ın davetine icabet et.
(RNK.MESNEVİ-İ NURİYE)
Fâni şeylerle kalbini bağlamak kâr-ı akıl değildir
Bütün dünyayı ona versen, o fıtrî ihtiyacı tatmin edemez.
Bil ki şu âlemin fenâsından sonra sana refakat etmeyen ve dünyanın harabıyla senden mufarakat eden birşeye kalbini bağlamak sana lâyık değildir.
Hususan senin asrının inkırazıyla seni terk edip arka çeviren
ve bahusus berzah seferinde arkadaşlık etmeyen
ve hususan seni kabir kapısına kadar teşyî etmeyen,
hususan bir iki sene zarfında ebedî bir firakla senden ayrılıp günahını senin boynuna takan,
hususan senin rağmına olarak husulü ânında seni terk eden
fâni şeylerle kalbini bağlamak kâr-ı akıl değildir.
Eğer aklın varsa,uhrevî inkılâbâtında, berzahî etvârında ve dünyevî inkılâbâtının müsâdemâtı altında ezilen, bozulan ve ebedî seferde sana arkadaşlığa muktedir olmayan işleri bırak, ehemmiyet verme, onların zevâlinden kederlenme.
Sen kendi mahiyetine bak ki:Senin lâtifelerin içinde öyle bir lâtife var ki,
ebedden ve Ebedî Zat'tan başkasına razı olamaz.
'O'ndan başkasına teveccüh edemiyor.
Mâsivâsına tenezzül etmez.
Bütün dünyayı ona versen, o fıtrî ihtiyacı tatmin edemez.
O şey ise, senin duygularının ve lâtifelerinin sultanıdır.
Fâtır-ı Hakîm'in emrine mutî olan o sultanına itaat et, kurtul.
(RNK.17.LEM'A)
Kim hayat-ı fâniyeyi esas maksat yapsa
Her kim hayat-ı fâniyeyi esas maksat yapsa,
zahiren bir cennet içinde olsa da, mânen cehennemdedir.
Ve her kim hayat-ı bâkıyeye ciddî müteveccih ise,
saadet-i dâreyne mazhardır.
Dünyası ne kadar fena ve sıkıntılı olsa da, dünyasını Cennetin intizar salonu hükmünde gördüğü için hoş görür, tahammül eder, sabır içinde şükreder.
(RNK.8.SÖZ)
Senin iktidarın kısa, bekan az, hayatın mahdut, ömrünün günleri mâdud ve herşeyin fânidir.
Öyleyse, şu kısa, fâni ömrünü fâni şeylere sarf etme ki, fâni olmasın.
Bâki şeylere sarf et ki, bâki kalsın.
(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)
Ahsen-i takvim suretinde yaratılan insan, hayât-ı dünyeviyeye hasr-ı fikir etse, yüz derece sermayece hayvandan yüksek olduğu halde, yüz derece serçe kuşu gibi bir hayvandan aşağı düşer.
(RNK.23.SÖZ)
Ey nefsim ve ey arkadaşım!
Aklınızı başınıza toplayınız. Sermaye-i ömür ve istidad-ı hayâtınızı, hayvan gibi, belki hayvandan çok aşağı bir derecede şu hayât-ı fâniye ve lezzet-i maddiyeye sarf etmeyiniz.
Yoksa, sermayece en âlâ hayvandan elli derece yüksek olduğunuz halde, en ednâsından elli derece aşağı düşersiniz.
(RNK.11.SÖZ)
Zâhire müptelâ olan akıl, şu keşmekeş kâinatta perestiş ettiği şeylerin zevâlini görmekle meyusâne feryad eder.
(RNK.17.SÖZ)
Evet dünyaya âid işler kırılmaya mahkûm şişeler hükmündedir.
Bâkî umûr-ı uhreviye ise, gāyet sağlam elmaslar kıymetindedir.
İnsanın fıtratındaki şiddetli merak ve harâretli muhabbet ve dehşetli hırs ve inadlı taleb ve hâkezâ şedîd hissiyâtlar, umûr-ı uhreviyeyi kazanmak için verilmiştir.
O hissiyâtı şiddetli bir sûrette fânî umûr-ı dünyeviye tevcîh etmek, fânî ve kırılacak şişelere bâkî elmas fiyatlarını vermek demektir.
(RNK.9.MEKTUP)
Güzel değil batmakla kaybolan bir mahbup.
Çünkü zevâle mahkûm, hakîki güzel olamaz.
Aşk-ı ebedî için yaratılan ve âyine-i Samed olan
kalb ile sevilmez ve sevilmemeli.
(RNK.17.SÖZ)
Bil ki, şu âlemin fenâsından sonra sana refakat etmeyen ve dünyânın harabıyla senden mufarakat eden birşeye kalbini bağlamak sana lâyık değildir.
(RNK.17.LEM'A)
Kabir kapısında bekleyen bir adam, arkasındaki fâni dünyaya riyâkârâne bakması, acınacak bir hamakattir ve dehşetli bir hasârettir.
(RNK.30.MEKTUP)
Âhirette seni kurtaracak bir eserin olmadığı takdirde,
fâni dünyâda bıraktığın eserlere de kıymet verme.
(RNK-MESNEVÎ-İ NURİYE)
Şu perişan dünyada, âvâre nev-i beşer içinde, semeresiz bir hayatta, sahipsiz, hâmisiz bir surette, âciz, miskin bir insan, bütün dünyanın sultanı da olsa kaç para eder?
(RNK.ÂSÂ-YI MÛSÂ)
Madem ihtiyarlık, hastalık, musibet ve her tarafta vefiyatlar o dehşetli elemi deşiyorlar ve ihtar ediyorlar.
Elbette o ehl-i dalâlet ve sefahet, yüz bin lezzeti ve zevki alsa da, yine o mânevî bir cehennem kalbinde yaşar ve yakar. Fakat pek kalın gaflet sersemliği muvakkaten hissettirmez.
(RNK.13.SÖZ)
Fânilere gönül bağlama
Fâniyim, fâni olanı istemem.
Âcizim, âciz olanı istemem.
Rûhumu Rahmân'a teslim eyledim; gayr istemem.
İsterim, fakat bir yâr-ı bâki isterim.
Zerreyim, fakat bir Şems-i Sermed isterim.
Hiç ender hiçim; fakat bu mevcûdâtı birden isterim.
(RNK.26.SÖZ)
Yarın seni zillet ve rezaletlere mâruz bırakmakla terk edecek olan dünyanın sefahetini bugün kemâl-i izzet ve şerefle terk edersen, pek aziz ve yüksek olursun.
Çünkü, o seni terk etmeden evvel sen onu terk edersen, hayrını alır, şerrinden kurtulursun. Fakat vaziyet mâkûse olursa, kaziye de mâkûse olur.
(RNK.MESNEVİ-İ NURİYE)
Dünya zevk ve lezzetleri
Dünyanın lezâizi zehirli bala benzer.
Lezzeti nisbetinde elemi de vardır.
(RNK.MESNEVİ-İ NURİYE)
Dünyâya ait işler, kırılmaya mahkûm şişeler hükmündedir.
Bâki umûr-u uhreviye ise, gayet sağlam elmaslar kıymetindedir.
(RNK.9.MEKTUP)
Dünyanın lezzetleri, zevkleri ve ziynetleri,Hâlık'ımızı, Mâlik'imizi ve Mevlâ'mızı bilmediğimiz takdirde Cennet olsa bile Cehennemdir.
(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)
Ey şek (şüphe) cephesinde, gaflet gölgesinde istirahata çekilen biçare!
Gaflet serinliğinde, şek içinde zevk ettiğin lezzeti lezzet sanma!
O zehirli baldır. Az bir zaman sonra Cehenneme bir azaba inkilâp edecektir.
(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)
Dünyevî bir lezzette çok elemler var.
Bir üzüm tanesini yedirir, on tokat vurur gibi,hayatın lezzetini kaçırır.
(RNK. 13.SÖZ)
Şu dünyâ çok gaddardır, mekkâr (hileci) dır.
Bir lezzet verse, bin elem takar, çektirir.
Bir üzüm yedirse, yüz tokat vurur.
(RNK.17.LEM'A)
Madem ihtiyarlık, hastalık, musibet ve her tarafta vefiyatlar o dehşetli elemi deşiyorlar ve ihtar ediyorlar.
Elbette o ehl-i dalâlet ve sefahet, yüz bin lezzeti ve zevki alsa da, yine o mânevî bir cehennem kalbinde yaşar ve yakar. Fakat pek kalın gaflet sersemliği muvakkaten hissettirmez.
(RNK.13.SÖZ)
Hayat ise, eğer iman olmazsa veyahut isyan ile o iman tesir etmezse, hayat, zahirî ve kısacık bir zevk ve lezzetle beraber, binler derece o zevk ve lezzette ziyade elemler, hüzünler, kederler verir.
(RNK.KASTAMONU LÂHİKASI)
Fâni lezâizin terki saadete vesiledir
Dünyanın lezzetleridir. Bu ise, kısmete bağlıdır.Talebinde kalâka )endişeye( düşer. Ve sür'at-i zevali itibarıyla, aklı başında olan, onları kalbine alıp kıymet vermez.
Dünyanın âkıbeti ne olursa olsun, lezâizi terk etmek evlâdır.
Çünkü, âkıbetin ya saadettir; saadet ise şu fâni lezâizin terkiyle olur.
Veya şekavettir.
Ölüm ve idam intizarında bulunan bir adam,sehpanın tezyin ve süslendirilmesinden zevk ve lezzet alabilir mi?
Dünyasının âkıbetini küfür sâikasıyla adem-i mutlak olduğunu tevehhüm eden adam için de terk-i lezâiz evlâdır.Çünkü, o lezâizin zevaliyle vukua gelen hususî ve mukayyed ademlerden, adem-i mutlakın elîm elemleri her dakikada hissediliyor.
Bu gibi lezzetler o elemlere galebe edemez.
(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)
Yüz hurma çekirdeği mi, yoksa yüz hurma ağacı mı?
Fâni ömrünü fâni şeylere sarf etme ki, fâni olmasın
Senin iktidarın kısa, bekan az, hayatın mahdut, ömrünün günleri mâdud ve herşeyin fânidir.
Öyleyse, şu kısa, fâni ömrünü fâni şeylere sarf etme ki,
fâni olmasın. Bâki şeylere sarf et ki, bâki kalsın.
Evet, yaşadığın ömürden dünyada göreceğin istifade ancak yüz sene olur. Bu yüz sene ömrünü yüz tane hurma çekirdeği farz edelim.
Bu çekirdekler iska edilip muhafaza edilirse,
ilâ-mâşaallah semere verecek yüz tane ağaç olur.
Aksi takdirde, ateşe atıp yakmaktan başka bir istifadeyi temin etmez.
Kezâlik,
senin o yüz senelik ömrün de, şeriat suyu ile iska ve âhirete sarf edilirse, â̂lem-i bekada ilelebed semerelerinden istifade edeceksin.
Binaenaleyh, semeredar yüz tane hurma ağacını terk ve yüz tane çekirdeklerine kanaat ile aldanırsa,o adam, hutameye (Cehenneme) hatab olmaya lâyıktır.
(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)
Bu dünyadaki fâni ömür, bâki bir ömrü tazammun eder
Hayat-ı kalbî ve ruhîye medar olan
marifet-i İlâhiye
ve muhabbet-i Rabbâniye
ve ubudiyet-i Sübhâniye
ve marziyât-ı Rahmâniye
cihetiyle, bu dünyadaki fâni ömür, bâki bir ömrü tazammun eder ve ebedî ve bâki bir ömrü intaç eder ve bâki ve lâyemut bir ömür hükmüne geçer.
Evet, Bâkî-i Hakikî'nin muhabbet, marifet, rızası yolunda bir saniye,
bir senedir.Eğer O'nun yolunda olmazsa, bir sene bir saniyedir.
Belki O'nun yolunda bir saniye lâyemuttur, çok senelerdir.
Ve dünya cihetinde ehl-i gafletin yüz senesi bir saniye hükmüne geçer.
(RNK.3.LEM'A)
A'mâl-i uhreviyenin bâki meyvelerini
bu dünyanın fâni meyvelerine tercih etmeli
Bu dünya dârü'l-hikmettir, dârü'l-hizmettir; dârü'l-ücret ve mükâfat değil. Buradaki a'mâl ve hizmetlerin ücretleri berzahta ve âhirettedir. Buradaki a'mâl berzahta ve âhirette meyve verir.
Madem hakikat budur; a'mâl-i uhreviyeye ait neticeleri dünyada istememek gerektir. Verilse de, memnunâne değil, mahzunâne kabul etmek lâzımdır.
Çünkü, Cennetin meyveleri gibi, kopardıkça yerine aynı gelmek sırrıyla bâki hükmünde olan amel-i uhrevî meyvesini, bu dünyada fâni bir surette yemek, kâr-ı akıl değildir. Bâki bir lâmbayı, bir dakika yaşayacak ve sönecek bir lâmba ile mübadele etmek gibidir.
Âlem-i bekada birtek meyve, fâni dünyânın bin bahçesine müreccahtır. Onun için o mübarek meyveleri burada yememeli.
Eğer istenilmeyerek yedirilirse; şükredilmeli;mükâfât için değil,
belki teşvik için bir ihsân-ı İlâhi olarak telâkki edilmeli...
(RNK. 29. MEKTUP)
Risale-i Nur Külliyatı / Kalp-Ruh Huzuru · Marifet Petekleri